Basınç, endüstriyel proseslerin en kritik parametrelerinden biridir. Yanlış basınç ölçümü; verimlilik kayıplarına, güvenlik risklerine ve ekipman arızalarına yol açabilir. Bu nedenle basınç ölçüm sistemleri ve transdüserler, ölçü kontrol sistemlerinin temelini oluşturur.
BASINÇ KAVRAMI VE TEMEL FORMÜLLER
Basınç, bir yüzeye dik olarak etki eden kuvvetin o yüzeyin alanına bölünmesiyle tanımlanır.
Formül:
P = F / A
Burada P basınç (Pa), F kuvvet (N) ve A yüzey alanıdır (m²).
BASINÇ ÖLÇÜM CİHAZLARI
• Manometreler: Basit, düşük maliyetli çözümler.
• Bourdon Tüpü: Mekanik prensiple çalışan yaygın cihaz.
• Strain Gauge Sensörler: Elektriksel direnç değişimini ölçerek basıncı hesaplar.
• Diferansiyel Basınç Transmiterleri: Debi ve seviye ölçümünde de kullanılır.
TRANSDÜSERLER VE ÇALIŞMA PRENSİBİ
Transdüserler, basıncı elektriksel sinyale dönüştüren cihazlardır. Çıkış genellikle 4–20 mA veya 0–10 V olur. Bu sayede PLC ve SCADA sistemleri ile entegre çalışabilirler.
KALİBRASYON VE DOĞRULUK
Basınç transmiterlerinin periyodik olarak kalibre edilmesi gerekir. IEC 17025 standardına göre kalibrasyon yapılması, ölçüm doğruluğunu garanti eder.
UYGULAMA ALANLARI
• Enerji santrallerinde buhar basıncı kontrolü
• Petrokimya endüstrisinde reaktör basınçları
• Su arıtma tesislerinde membran giriş basıncı
• Gıda sektöründe pastörizatörlerde basınç ölçümü
SONUÇ
Basınç ölçüm sistemleri, proses güvenliği ve verimlilik için hayati önem taşır. Doğru cihaz seçimi, düzenli kalibrasyon ve uygun entegrasyon ile endüstriyel tesisler güvenli ve sürdürülebilir şekilde işletilebilir.