Endüstriyel tesislerde tankların, siloların veya boru hatlarının doluluk seviyesinin kontrolü, proses güvenliği ve verimliliği için kritik öneme sahiptir. Özellikle sıvıların taşmasını, pompaların kuru çalışmasını veya kimyasal maddelerin kritik seviyelere düşmesini önlemek için seviye anahtarları yaygın şekilde kullanılır. Seviye anahtarları, noktasal seviye ölçümü yaparak belirlenen seviyelerde alarm veya kontrol sinyali üretir.
ÇALIŞMA PRENSİBİ
Seviye anahtarları, bir tank ya da hattaki sıvı veya katı seviyesini önceden belirlenmiş bir noktada algılar ve aç/kapa (on/off) sinyali üretir. Bu sayede, seviyenin kritik bir eşiği geçmesi durumunda pompa, vana veya alarm sistemleri otomatik olarak devreye girer. Çeşitli fiziksel prensiplere göre çalışan farklı tipleri vardır:
- Şamandıralı seviye anahtarları
- Kapasitif seviye anahtarları
- Ultrasonik seviye anahtarları
- Termal seviye anahtarları
- Tuning fork (titreşimli çatal) seviye anahtarları
SEVİYE ANAHTARI TÜRLERİ
- Şamandıralı Tip
- Manyetik Tip
- Kapasitif Tip
- Ultrasonik Tip
- Tuning Fork Tipi
- Termal Tip
KULLANIM ALANLARI
- Su ve atık su arıtma tesisleri
- Gıda ve içecek sektörü
- Kimya ve petrokimya tesisleri
- Enerji ve kazan sistemleri
- Depolama siloları
AVANTAJLAR
- Basit ve güvenilir çalışma
- Geniş uygulama yelpazesi
- Kritik durumların önlenmesi
- Düşük bakım ihtiyacı
SINIRLAMALAR
- Yalnızca noktasal ölçüm sağlar
- Köpük veya tortudan etkilenebilir
- Yüksek sıcaklık/basınç için özel tasarım gerekebilir
TEKNİK SEÇİM KRİTERLERİ
- Ortamın fiziksel özellikleri
- Sıcaklık ve basınç
- Hijyen gereksinimleri
- Patlayıcı ortam uygunluğu
- Montaj şekli
MÜHENDİSLİK NOTU VE ÖRNEK
Bir tankta kritik yüksek seviye H = 2.5 m olarak belirlenmiş olsun. Şamandıralı seviye anahtarı bu noktada devreye girdiğinde:
- Pompa kapanır
- Sesli/ışıklı alarm çalışır
- Taşma riski önlenir
UYGULAMAYA GÖRE SEVİYE ANAHTARI SEÇİMİ
| Uygulama Alanı | Önerilen Tip | Avantajı |
|---|---|---|
| Su depoları | Şamandıralı | Ekonomik ve basit kullanım |
| Kimyasal tanklar | Kapasitif / Ultrasonik | Korozyona dayanım, temassız ölçüm |
| Buhar kazanı | Termal | Güvenilir düşük seviye algılama |
| Tozlu silolar | Tuning fork | Tozdan etkilenmeyen ölçüm |
| Gıda proses tankları | Hijyenik kapasitif | Hijyen standartlı |
SONUÇ
Seviye anahtarları, proses güvenliği ve verimliliği artıran kritik enstrümantasyon elemanlarıdır. Noktasal kontrol mantığı ile sıvıların ve katıların belirlenen seviyelerde tutulmasını sağlar. Doğru seçildiklerinde uzun yıllar güvenilir hizmet sunarlar.