Metal tüplü debimetreler, yüksek basınç, yüksek sıcaklık ve agresif akışkan koşullarında güvenilir debi ölçümü sağlayan cihazlardır. Cam tüplü rotametrelere göre çok daha dayanıklı olup, özellikle kimya, petrokimya, enerji, su arıtma, gıda ve ilaç sektörlerinde tercih edilirler.
ÇALIŞMA PRENSİBİ
Değişken alanlı debimetre prensibi ile çalışırlar. Akışkan debisi arttığında şamandıra yukarı hareket eder. Metal tüplerde bu hareket manyetik sensör veya mekanik göstergelerle okunur.
Temel formül:
Q = C · A(h) · √(2ΔP / ρ)
Q: debi, C: katsayı, A(h): şamandıranın konumuna bağlı kesit alanı, ΔP: basınç farkı, ρ: yoğunluk.
YAPISAL ÖZELLİKLER
- Ölçüm tüpü: paslanmaz çelik veya alaşımlı çelik
- Şamandıra: farklı yoğunluklarda seçilerek hassasiyet artırılır
- Gösterge: Mekanik (ibrelı) veya elektronik (4-20 mA, HART, Profibus)
- Çalışma aralığı: 100 bar’a kadar basınç, 400 °C’ye kadar sıcaklık
AVANTAJLAR VE SINIRLAMALAR
Avantajlar:
- Zorlu proses koşullarında güvenilirlik
- Hem gaz hem sıvılarda kullanılabilme
- Elektronik çıkışlarla otomasyona entegrasyon
Sınırlamalar:
- Cam tüplü modellere göre daha pahalıdır
- Görsel gözlem sınırlı, göstergelere bağımlılık
UYGULAMA ALANLARI
- Kimya ve petrokimya tesislerinde asit/baz ölçümü
- Enerji santrallerinde buhar ve kondens akışı
- Su arıtma tesislerinde kimyasal dozaj kontrolü
- Gıda ve ilaç endüstrisinde hijyenik proses hatları
STANDARTLAR VE KALİBRASYON
- ISO 5167: Akış ölçüm standartları
- ASME MFC: Debi ölçüm cihazları için standartlar
- ATEX sertifikalı versiyonlar: Patlayıcı ortamlarda kullanım
- Periyodik kalibrasyon ile hassasiyet korunmalıdır
SONUÇ
Metal tüplü debimetreler, dayanıklılık ve güvenilirlikleri sayesinde modern endüstride kritik rol oynarlar. Dijital teknolojilerle birleşerek otomasyon sistemlerine entegre edilebilir ve proses optimizasyonuna katkı sağlarlar.
